Khi nhắc đến bệnh tay chân miệng, phần lớn mọi người thường mặc định đây là bệnh lý chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ trong độ tuổi mẫu giáo. Chính quan niệm này khiến không ít người trưởng thành chủ quan, bỏ qua những dấu hiệu ban đầu và vô tình trở thành nguồn lây cho người thân trong gia đình. Trên thực tế, người lớn có bị tay chân miệng không là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm, nhất là những ai thường xuyên chăm sóc trẻ nhỏ hoặc làm việc trong môi trường có nguy cơ tiếp xúc với virus. Cùng bản tin tổng hợp giải đáp!

Giải đáp người lớn có bị tay chân miệng không? 

Câu trả lời là hoàn toàn có. Người lớn có bị tay chân miệng không không còn là vấn đề mang tính giả định mà đã được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu dịch tễ học. 

Không ít người cho rằng hệ miễn dịch của người trưởng thành đủ mạnh để chống lại virus gây bệnh. Tuy nhiên, nhận định này chỉ đúng trong một số trường hợp nhất định và không đồng nghĩa với việc cơ thể miễn nhiễm hoàn toàn.

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh ở người trưởng thành thấp hơn trẻ em, nhưng khi nhiễm virus, người bệnh vẫn có thể xuất hiện triệu chứng rõ rệt, gặp biến chứng hoặc trở thành nguồn phát tán mầm bệnh nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời.

Lý do người lớn vẫn mắc bệnh tay chân miệng

Tác nhân gây bệnh không phân biệt độ tuổi

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhóm Enterovirus gây ra, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Những năm gần đây, Coxsackievirus A6 cũng được ghi nhận là chủng virus lưu hành mạnh, gây nhiều ca mắc ở cả trẻ em lẫn người trưởng thành.

Khả năng miễn dịch của cơ thể chỉ hình thành khi từng tiếp xúc với đúng chủng virus trước đó. Vì vậy, nếu gặp một chủng virus mới hoặc chưa từng tạo được kháng thể đặc hiệu, nguy cơ mắc bệnh vẫn hiện hữu. Đây cũng là lý do giải thích vì sao người lớn có bị tay chân miệng không luôn nhận được câu trả lời là có, đặc biệt trong các đợt bùng phát dịch tại cộng đồng.

Những con đường lây truyền phổ biến

Virus gây tay chân miệng có khả năng tồn tại khá lâu ngoài môi trường nếu điều kiện thuận lợi. Chúng dễ dàng xâm nhập vào cơ thể thông qua nhiều con đường khác nhau như tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh, hít phải giọt bắn khi ho hoặc hắt hơi, hay chạm vào các bề mặt, đồ dùng đã nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

Đối tượng có nguy cơ cao là cha mẹ chăm sóc trẻ mắc bệnh, giáo viên mầm non, nhân viên y tế hoặc những người thường xuyên sinh hoạt trong môi trường đông người. Đáng chú ý, nhiều người trưởng thành mang virus nhưng gần như không biểu hiện triệu chứng nên vẫn sinh hoạt bình thường và vô tình làm tăng nguy cơ lây lan trong gia đình cũng như cộng đồng.

Sau khi xâm nhập qua đường tiêu hóa hoặc đường hô hấp, virus trải qua thời gian ủ bệnh khoảng ba đến bảy ngày trước khi xuất hiện các biểu hiện lâm sàng đặc trưng. Chính giai đoạn âm thầm này khiến việc kiểm soát nguồn lây trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Dấu hiệu nhận biết tay chân miệng ở người trưởng thành

Các biểu hiện lâm sàng ở người lớn thường không điển hình như trẻ nhỏ, vì vậy quá trình nhận biết bệnh đôi khi gặp nhiều khó khăn. 

Giai đoạn khởi phát dễ nhầm với bệnh thông thường

Ở thời điểm đầu, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, đau nhức cơ, sốt nhẹ hoặc sốt cao, kèm cảm giác đau rát họng và chán ăn. Những triệu chứng này khá giống với cúm mùa, viêm họng hoặc các bệnh nhiễm virus đường hô hấp khác nên rất dễ bị bỏ qua.

Nhiều người chỉ tự mua thuốc hạ sốt hoặc thuốc cảm để sử dụng mà không nghĩ đến khả năng mắc tay chân miệng. Điều này khiến thời điểm phát hiện bệnh bị kéo dài, đồng thời làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho những người sống cùng nhà.

Giai đoạn toàn phát với các triệu chứng đặc trưng

Theo tin tức, sau một đến hai ngày kể từ khi sốt, các dấu hiệu đặc hiệu bắt đầu xuất hiện rõ hơn. Trong khoang miệng hình thành nhiều mụn nước nhỏ, sau đó nhanh chóng vỡ ra tạo thành những vết loét nông gây đau rát dữ dội. Người bệnh gặp khó khăn khi ăn uống, nói chuyện, thậm chí nuốt nước bọt cũng trở nên khó chịu.

Song song với tổn thương ở miệng, da xuất hiện các nốt ban đỏ hoặc mụn nước tập trung chủ yếu tại lòng bàn tay, lòng bàn chân, khuỷu tay, đầu gối hoặc vùng mông. Một số trường hợp do Coxsackievirus A6 gây ra còn có thể xuất hiện tổn thương lan rộng trên nhiều vùng da khác của cơ thể.

Chính những biểu hiện này đã giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán rõ ràng hơn, đồng thời khẳng định rằng người lớn có bị tay chân miệng không không còn là vấn đề gây tranh cãi trong thực hành lâm sàng hiện nay.

Người lớn bị tay chân miệng có nguy hiểm không?

Thực tế, người lớn có bị tay chân miệng hay không luôn đi kèm với mối lo về biến chứng nếu người bệnh chủ quan hoặc mắc phải chủng virus độc lực cao.

Các biến chứng cần đặc biệt lưu ý

Enterovirus 71 được xem là chủng virus có khả năng gây biến chứng nghiêm trọng nhất. Khi virus xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể gặp viêm màng não, viêm não hoặc viêm tủy. Các dấu hiệu cảnh báo gồm đau đầu dữ dội, nôn nhiều, co giật, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức.

Ngoài tổn thương thần kinh, virus còn có thể ảnh hưởng đến tim mạch và hô hấp, gây viêm cơ tim, suy tim cấp hoặc phù phổi cấp. Đây đều là những tình trạng cần được cấp cứu khẩn cấp vì có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu điều trị chậm trễ.

Khi các mụn nước bị vỡ và chăm sóc không đúng cách, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập gây bội nhiễm da, làm kéo dài thời gian hồi phục cũng như tăng nguy cơ để lại tổn thương ngoài da.

Nguy cơ đối với phụ nữ mang thai

Thai phụ mắc tay chân miệng cần được theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa. Sốt cao kéo dài trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Nếu nhiễm bệnh ở giai đoạn cuối thai kỳ, virus còn có khả năng lây truyền sang trẻ sơ sinh, làm tăng nguy cơ biến chứng ngay sau khi chào đời. Đây cũng là lý do người lớn có bị tay chân miệng không luôn được xem là câu hỏi quan trọng đối với phụ nữ đang mang thai hoặc chuẩn bị mang thai.

Cách phòng ngừa hiệu quả cho cả gia đình

Dù chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tay chân miệng hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu mỗi người chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chăm sóc trẻ nhỏ là nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi hay vật dụng sinh hoạt nên được vệ sinh định kỳ bằng dung dịch khử khuẩn phù hợp.

Mỗi thành viên trong gia đình cần sử dụng riêng khăn mặt, cốc uống nước và các vật dụng cá nhân nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo. Nếu có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, người bệnh nên chủ động nghỉ làm, hạn chế tiếp xúc gần với người khác và đeo khẩu trang trong thời gian theo dõi.

Tổng kết 

Có thể thấy, người lớn có bị tay chân miệng không đã được y học khẳng định bằng nhiều bằng chứng lâm sàng. Dù tỷ lệ mắc không cao như trẻ em nhưng người trưởng thành vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh, phát triển biến chứng và trở thành nguồn lây trong cộng đồng. Vì vậy, hiểu đúng về bệnh, nhận biết sớm triệu chứng và chủ động phòng ngừa chính là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, đau đầu dữ dội, khó thở hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Nguồn: Sưu tầm